आज जागतिक भाषांतर (अनुवाद) दिवस...
सध्या, रोज कोणता ना कोणता दिवस विशेष कारणाने साजरा होताना दिसतो...
त्यामुळे प्रत्येक विषयावर लिहायला हवे असे नाही...
पण आजच्या दिन विशेषाने काही आठवणी जाग्या झाल्या, म्हणून थोडं मनातलं मांडावेस वाटलं इतकेच...
मागे एकदा क्ष व्यक्तीने (वय, अधिकार, अनुभव सर्वच बाजूने वरिष्ठ असणाऱ्या)...
"तू फार अनुवादित पुस्तके वाचतेस का...?"
मी, "असं काही नाही उत्तम विषय आणि आशय असणारी सर्व पुस्तके मला आवडतात...
कदाचित सध्या वाचनात येणारी अनेक अनुवादीत आहेत..."
पुन्हा प्रश्न, " आपल्या भाषेत(मराठी म्हणायचे असेल कदाचित) पुस्तकं नाहीत का...?"
त्यावरचे उत्तर वा इतर चर्चा महत्त्वाची नाही...
पण मला वय, अनुभव, पद, अधिकार हे सगळं काही क्षणासाठी संकुचित वाटलं...
मी जे वाचत होते, किंवा मला आवडले होते ते मराठीच होते...
माझ्या मातृभाषेमधले...
मला आपलेसे वाटणारे...
वाचताना माझ्या मनाला,
कधी साद देणारे, कधी जोजवणारे...
कधी रागावणारे, कधी उभारी देणारे...
तर कधी निखळ मनोरंजन करणारे...
मग ते भाषांतरीत - अनुवादित आहे, याने काय फरक पडतो...?
त्याने माझ्या मातृभाषेचा आदर, सन्मान कमी होतो...?
माझ्या मातृभाषेच्या मूळ वा अभिजात साहित्याकडे दुर्लक्ष होते...?
अनेक प्रश्न, शंका, गोंधळ....
इतरांना असेल, मला अजिबात नाही...
पहिले म्हणजे भाषांतर असे नकोच म्हणूया...
माझ्या माय मराठीत यासाठी अतिशय चपखल आणि देखणा शब्द आहे...
अनुवाद_अनुवादित...!
एका भाषेतील शब्दाला दुसऱ्या भाषेचा फक्त पर्यायी शब्द न देता__ त्यामागील विचार, भावना या योग्य आणि नेमक्या शब्दात मांडणे म्हणजे अनुवादन..
कारण प्रत्येक भाषेला स्वतःचे अभिजात सौंदर्य असते आणि ते जपणे म्हणजे अनुवाद..
ही एक कला आहे...
भाषिक आविष्कार आहे...
लेखन वा भाषेविषयी प्रचंड प्रेम असणारी मंडळीच हे करु शकतात...
त्यांचा अनेक भाषांचा दांडगा अभ्यास असतो...
ते राजहंसाप्रमाणे नीरक्षीर विवेक बुद्धीने दोन्ही भाषेतील उत्तमतेची सुरेख गुंफण करतात...
शेवटी भाषा असते काय...?
आपले विचार, भावना मांडण्याचे साधन...
मग ती मराठी, हिंदी, इतर राज्य भाषा वा परदेशी असल्याने काही फरक पडतो...?
अनेकदा ही भाषा सांकेतिक, कलेची, चित्रांचीसुध्दा असतेच की...
मग ही माझी, ही चांगली असे कसे होईल...?
उलट प्रत्येकामधले उत्तम साहित्य माझ्या मातृभाषेत समाविष्ट व्हायला हवे...
माझ्या भाषिक बांधवांना, उत्तम साहित्य त्यांच्या आवडत्या भाषेत उपलब्ध व्हायला पाहिजे...
हा विचारच किती समृद्ध करणारा आहे...
ही अनुवाद कला माझ्या मातृभाषेला अधिक समृद्ध करते...
आपलेसे वाटणाऱ्या शब्दात, इतर भाषा, प्रांत, संस्कृती याचे विचारधन मला मिळते...
आणि अजून एक...
जसे इतरांचे आपल्याला उपलब्ध होते...
तसेच माझ्या मराठी भाषेतील उत्तमतेचा अनुवाद इतर अनेक भाषांमध्ये करण्याचे कामही ही मंडळी करतच असतातच, बरं का...
म्हणूनच या कलेचा आणि या कलाकार मंडळींचा नक्कीच आदर वाटायला हवा...
यांनी असेच भरपूर काम करत राहावे...
भाषा हा अडसर न बनता, ती देणगी व्हावी...
याच शुभेच्छा देऊन थांबते...
मी वाचलेली आणि सर्वांनी किमान एकदा नक्कीच वाचावी,
अशी काही अनुवादित पुस्तकांची नावे... (उदाहरणादाखल)
बालपण समृद्ध करणारे..
देनिसच्या गोष्टी
शिक्षणशास्त्राचा मूलमंत्र सांगणारे..
तोत्तोचान
टू सर, विथ लव्ह
अग्ली
वन फूट राँग
चिपर बाय द डझन
इतर
टॉक्सिन
क्रायसिस
ब्लॅक ब्युटी
चिकन सूप (अनेक भाग)
आता पूरते इतकेच पुरे...



खुप खुप छान
ReplyDeleteमनःपूर्वक आभार 🌹
ReplyDeleteNice perspective :-)
ReplyDeleteछान लिहिलंस 👍👍👍 मलाही भाषांतरापेक्षा अनुवाद हा शब्द जास्त भावला 😇
ReplyDelete